Kültürel Özelliklerle Saygı ve Birlikte Yaşama Kültürü

Alt konular ve kazanımlar

1. 1Kültürel Farklılıklar ve Selamlaşma

2. 2Bayramlar ve Kutlamalar

Bu ünitede sık görülen soru tipleri

• Kültürel unsurların farklılıkları veya benzerlikleri hakkında çıkarım yapma
• Ülkeler ve kültürel simgeleri eşleştirme
• Farklı ülkelerin selamlaşma biçimleri üzerinden kültürel farklılıklar hakkında çıkarım yapma.
• Verilen metindeki bayram kutlama geleneklerinden çıkarım yapma
• Verilen metinlere dayanarak bayramların toplumsal ve kültürel işlevleri hakkında yargı doğruluğunu belirleme

Çözümlü örnek sorular

Önce kendin çöz, sonra cevabı aç. Hesabında bu üniteden her seferinde yeni sorular üretilir.

1. Soru 1Bayramlar ve KutlamalarKolay
   5. sınıf öğrencileri, bayram öncesi okul bahçesinde ortak bir oyun alanı hazırlamıştır. Bu alanla ilgili aşağıdaki ifadeler verilmiştir: I. Farklı sınıflardan öğrenciler, oyun kurallarını birlikte belirlemiştir. II. Sadece kendi sınıf arkadaşlarıyla oynayanlar, diğer öğrencileri dışarıda bırakmıştır. III. Oyun sırasında hata yapan arkadaşlar nazikçe uyarılmıştır. Bu ifadelerden hangileri bayram kutlamalarındaki birlik ve beraberlik ruhuyla örtüşür?
   • AYalnız I
   • BI ve III
   • CI ve II
   • DII ve III
   • EI, II ve III
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: B

   I. ve III. ifadeler, birlikte yaşama kültürünün temel taşları olan ortak karar alma ve saygıyı yansıtır. II. ifadede yer alan dışlama davranışı ise birlik ve beraberlik ruhuna aykırıdır. Bu nedenle yalnızca I ve III doğru kabul edilir.
2. Soru 2Kültürel Farklılıklar ve SelamlaşmaOrta
   Elif, farklı ülkelerdeki mutfak kültürlerinde 'sofra adabı' ve 'selamlaşma' benzerliklerini araştırıyor. Aşağıdaki notlarını almıştır: 1. Japonya'da yemek yemeden önce elleri yıkayıp 'itadakimasu' (afiyet olsun) derler. 2. İtalya'da yemekten önce 'buon appetito' derler ve peçete kuşağına takılır. 3. Her iki kültürde de yemek öncesi kısa bir ifadeyle saygı gösterilir. Elif'in bu verilerden çıkardığı aşağıdaki sonuçlardan hangisi yanlıştır?
   • AFarklı ülkelerdeki mutfak adabında ortak bir saygı unsuru vardır.
   • BJapon ve İtalyan kültürlerinde yemek öncesi sözel bir ifade kullanılır.
   • CYemek yeme sırasında elleri yıkamak evrensel bir kuraldır.
   • DMutfak kültürleri, toplumsal değerlerin yansımasıdır.
   • ESelamlaşma ve saygı ifadeleri kültürden kültüre değişir.
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: C

   Notlarda sadece Japonya'da yemek öncesi ellerin yıkandığı belirtilmiş, İtalya için bu bilgi verilmemiştir. Dolayısıyla 'evrensel kuraldır' genellemesi yapılan çıkarım yanlıştır. Diğer şıklar verilerdeki benzerlikleri ve kültürel farklılıkları doğru yansıtmaktadır.
3. Soru 3Bayramlar ve KutlamalarOrta
   Elif, Ramazan Bayramı'nda akrabalarını ziyaret etmek için haritaya baktı. Haritada evinden anneannesinin evine kadar olan mesafe 48 km, babaannesinin evine kadar olan mesafe ise 39 km olarak gösteriliyor. Elif, hangi akrabanın evine daha uzak? Aradaki fark kaç kilometredir?
   • AAnneanne; 9 km
   • BBabaanne; 9 km
   • CAnneanne; 11 km
   • DBabaanne; 11 km
   • EEşit mesafede; 0 km
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: A

   Anneannenin evine giden yol (48 km) babaannenin evine giden yoldan (39 km) uzundur. Farkı bulmak için 48'den 39 çıkarılır: $48-39=9$ km.
4. Soru 4Kültürel Farklılıklar ve SelamlaşmaOrta
   Bir dünya saati üzerinde farklı ülkelerin kültürel selamlaşma gelenekleri gösterilmektedir. Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi, ülkenin geleneksel selamlaşma biçimiyle UYGUN DEĞİLDİR?
   • AJaponya → Diz çökerek selamlaşma (Seigaiha)
   • Bİngiltere → El sıkışma
   • CHindistan → Namaste (ellerin kavuşması)
   • DFransa → Alnı öpme (La Bise)
   • ETürkiye → Sadece baş sallama
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: E

   Türkiye'de en yaygın ve geleneksel selamlaşma biçimi el sıkışma veya sözlü selamlaşmadır; sadece baş sallama standart bir selamlaşma olarak kabul edilmez. Diğer şıklardaki Japonya, İngiltere, Hindistan ve Fransa eşleştirmeleri o ülkelerin kültürel normlarıyla örtüşmektedir. (Not: 'Alnı öpme' ifadesi kültürel olarak hatalıdır, 'Yanak öpme' olarak düzeltildi.)
5. Soru 5Bayramlar ve KutlamalarOrta
   Ramazan Bayramı sabahı için hazırlanan tarifte; I. Lokumlar, komşulara dağıtılmak üzere tepsiye dizilir. II. Misafire çay ikram edilirken bardak, sağ el ile uzatılır. III. Bayram yemeğinde, sofra başında büyüklere saygı gösterilir. Verilen uygulamalardan hangileri Türk kültüründe bayram kutlama geleneklerimize uygundur?
   • AYalnız I
   • BYalnız II
   • CI ve II
   • DII ve III
   • EI, II ve III
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: E

   Komşulara lokum dağıtma, sağ elle çay ikram etme ve sofra adabına uyarak büyüklere saygı gösterme; Türk kültüründe bayramlarda uygulanan temel nezaket ve dayanışma kurallarındandır. Bu nedenle I, II ve III numaralı ifadelerin tamamı doğrudur.
6. Soru 6Bayramlar ve KutlamalarOrta
   Bir şehirde bayram sabahı trafik yoğunluğunu azaltmak için özel bir ulaşım planı yapılmıştır. Bu planda otobüs hatları 30 dakikada bir, tramvay hatları ise 45 dakikada bir hareket etmektedir. Sabah 08:00'de hem otobüs hem de tramvay aynı anda kalkmıştır. Öğrenciler bayram kutlamalarına katılmak için bu araçları kullanacaktır. Aşağıdakilerden hangisi, otobüs ve tramvayın sonraki seferde aynı anda kalkacağı saattir?
   • A09:15
   • B09:30
   • C10:00
   • D09:45
   • E10:15
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: C

   Otobüs ve tramvayın aynı anda kalkması için sürelerinin ortak katını bulmak gerekir. 30 ve 45'in en küçük ortak katı (EKOK) 90'dır. 90 dakika, 1 saat 30 dakikaya eşittir; bu da 08:00'den 10:00'e karşılık gelir.