Evimiz Dünya

Alt konular ve kazanımlar

1. 1Göreceli Konum

2. 2Evimiz Dünya

3. 3Ulus Bilinci ve Ortak Değerler

4. 4İklimin Yaşam Alanlarına Etkisi

5. 5Fiziki Haritalar ve Yeryüzü Şekilleri

6. 6Nüfus Dağılışı ve Etkileyen Faktörler

7. 7Nüfus ve Yerleşme

8. 8Doğal Ortamlar ve İnsan Etkisi

9. 9Doğal Afetler

10. 10Uluslararası İlişkiler ve Kültürel Bağlantılar

11. 11Tarihi Yapılar ve İşlevleri

12. 12İklim

Bu ünitede sık görülen soru tipleri

• Yeryüzü şekillerinin harita üzerindeki gösterimlerini veya görsellerini tanımlama
• Türkiye'nin göreceli konum özelliklerini şema veya harita üzerinden değerlendirme
• Türkiye'nin fiziki haritasından elde edilen bilgilerin doğruluğunu kontrol etme
• Fiziki harita renk kodlaması ile bölge özellikleri arasındaki ilişkiyi kurma
• Fiziki haritalarda yer şekillerinin renk kodlarına göre tanımlanması
• Tarihi ve kültürel yapıların özelliklerine göre adlandırılması
• Tarihi ve doğal varlıkların turizm ve ekonomi üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
• Fiziki haritalardaki renk farklılıklarının coğrafi nedenlerinin açıklanması
• Hava durumu haritalarından iklim ve hava olayları hakkında çıkarım yapılması
• İklim tiplerinin özelliklerinin (sıcaklık, yağış, bitki örtüsü) eşleştirilmesi
• İklim tiplerinin (Karadeniz, Akdeniz, Karasal) özelliklerini ve bitki örtüsünü eşleştirme
• İllerin göreceli konum ifadelerini (komşu iller, coğrafi özellikler, sınırlar) sınıflandırma

Çözümlü örnek sorular

Önce kendin çöz, sonra cevabı aç. Hesabında bu üniteden her seferinde yeni sorular üretilir.

1. Soru 1Uluslararası İlişkiler ve Kültürel BağlantılarKolay
   Sanat ve el işi dersinde öğrenciler, farklı ülkelerin geleneksel halı desenlerini inceledi. Aşağıdaki üç öncül verilmiştir. I. Türkiye'deki kilim desenleri, komşu ülkelerdeki halı desenleriyle benzer motifler içerir. II. Bir ülkede üretilen halı, sadece o ülkenin kültürünü yansıtır ve başka ülkelerle hiç etkileşimi yoktur. III. Uluslararası sergilerde sergilenen el işi ürünleri, ülkeler arası kültürel bağlantıyı güçlendirir. Bu öncüllerden hangileri doğrudur?
   • AYalnız I
   • BYalnız II
   • CI ve III
   • DII ve III
   • EI, II ve III
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: C

   I. ve III. ifadeler, kültürler arası etkileşim ve iş birliğine uygun örneklerdir. II. ifade ise kültürlerin kapalı olduğunu savunarak uluslararası kültürel bağlantı kavramına aykırıdır. Bu nedenle doğru olan öncüller I ve III'tür.
2. Soru 2Doğal AfetlerKolay
   Sanat dersi projesinde öğrenciler, doğal afetlerin nedenlerini inceleyerek kolaj çalışması yapmıştır. Merve, sel oluşumuna yol açan nedenleri belirlerken aşağıdaki adımları yazmıştır: I. Uzun süreli yağışlar toprağı doyurur. II. Ağaç ve bitki örtüsü yoğun olan bölgelerde toprak suyu daha yavaş emer. III. Bu nedenle sel riski artar. Merve'nin çözümünde hata hangi adımda yapılmıştır?
   • AI. adım
   • BII. adım
   • CIII. adım
   • DI ve II. adımlar
   • EHata yoktur
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: B

   Bitki örtüsü yoğun olan bölgelerde kökler toprağı tutar ve suyun emilimini artırarak sel riskini azaltır. Merve, bitki örtüsünün su emilimini yavaşlattığını ve riski artırdığını söyleyerek mantık hatası yapmıştır.
3. Soru 3Doğal Ortamlar ve İnsan EtkisiKolay
   Bir marangoz, ormandan doğal ortamı bozmadan topladığı 145 kg ağaçla masalar yapmıştır. Bu masalar için harcanan ağaç miktarı, ormanın doğal yapısını koruma kapasitesinin %25'ine eşittir. Buna göre, ormanın doğal yapısını koruma kapasitesi kaç kilodur?
   • A362 kg
   • B580 kg
   • C590 kg
   • D725 kg
   • E145 kg
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: B

   145 kg, toplam kapasitenin %25'ine eşittir. Toplam kapasiteyi bulmak için 145 ile 4 çarpılır (veya 145/0.25 hesaplanır). Sonuç 580 kg'dır.
4. Soru 4Nüfus ve YerleşmeKolay
   Bir milli parkta iki farklı alanın özellikleri aşağıda verilmiştir. Alan 1: Toprağı verimli, iklimi ılıman ve su kaynakları bol. Alan 2: Toprağı kayalık, iklimi aşırı sıcak ve su kaynakları yok. Bu alanlardan hangisinin insan yerleşimi için daha uygun olduğu söylenebilir ve bunun temel nedeni nedir?
   • AAlan 1, çünkü iklim koşulları elverişlidir.
   • BAlan 2, çünkü su kaynakları daha temizdir.
   • CAlan 1, çünkü toprak verimlidir ve su vardır.
   • DAlan 2, çünkü toprak yapısı daha sağlamdır.
   • Eİkisi de aynı derecede uygundur.
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: C

   İnsan yerleşim yerini seçerken toprağın verimi, iklim şartları ve su kaynaklarının bulunması gibi beşeri ve fiziki faktörler en önemli kriterlerdir. Alan 1'de bu koşulların tamamı sağlandığı için yerleşim için en uygun bölgedir.
5. Soru 5Nüfus Dağılışı ve Etkileyen FaktörlerKolay
   Bir oyun şirketi, yeni fabrikasını kurmak için iki bölgeyi inceliyor. Bölge A: Düz arazi, ılıman iklim, bol su kaynağı. Bölge B: Dağlık arazi, aşırı soğuk iklim, su kaynakları az. Şirket, nüfusun yoğun olduğu ve yerleşimin kolay olduğu bölgeyi tercih etmelidir. Bu tercihinde etkili olan faktörler hangileridir?
   • AYeryüzü şekilleri ve iklim
   • BOyun türünün popülerliği
   • CFabrika binasının rengi
   • DYöneticinin doğum yeri
   • EOyun konsolunun markası
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: A

   Nüfus dağılımını ve yerleşme tercihlerini etkileyen temel doğal faktörler yeryüzü şekilleri, iklim ve su kaynaklarıdır. Diğer şıklar sosyal, kültürel veya kişisel tercihlerle ilgilidir; yerleşim faktörü olarak bu sorunun kapsamına girmez.
6. Soru 6Fiziki Haritalar ve Yeryüzü ŞekilleriKolay
   Bir çiftçi, tarlasını fiziki harita üzerinde inceleyerek toprak yapısı hakkında bilgi almak istiyor. Haritada tarlasının bulunduğu bölgeye uygulanan rengin, o bölgedeki yeryüzü şeklini temsil ettiğini biliyor. Aşağıdaki renk ve yeryüzü şekli eşleştirmelerinden hangisi YANLIŞTIR?
   • AYeşil - Ovalar
   • BSarı - Platolar
   • CKahverengi - Dağlar
   • DBeyaz - Ovalar
   • EMavi - Göller
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: D

   Fiziki haritalarda ovalar genellikle yeşil, platolar sarı, dağlar kahverengi ve göller mavi ile gösterilir. Beyaz renk ise yüksek dağların karlı zirvelerini temsil eder, ovaları temsil etmez.