Okuma

Alt konular ve kazanımlar

1. 1Metin Analizi

   • T.O.7.12. Öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
   • T.O.7.13. Bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
   • T.O.7.14. Metnin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
   • T.O.7.15. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

2. 2Söz Sanatları

   • T.O.7.18. Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme
   • Metindeki söz sanatlarını tespit eder.

3. 3Okuma materyali seçimi

   • T.O.7.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme

4. 4Okuma stratejisi seçimi

   • T.O.7.2. Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme

5. 5Metin içeriği tahmini

   • T.O.7.3. Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme

6. 6Söz varlığı anlam tahmini

   • T.O.7.4. Metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamını tahmin edebilme

7. 7Metnin yüzey anlamı

   • T.O.7.5. Metnin yüzey anlamını belirleyebilme

8. 8Görsel anlam belirleme

   • T.O.7.6. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme

9. 9Basit çıkarım ile derin anlam

   • T.O.7.7. Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme

10. 10Üst düzey çıkarım ile derin anlam

    • T.O.7.8. Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme

11. 11Okudukları karşılaştırma

    • T.O.7.9. Okuduklarını karşılaştırabilme

12. 12Metin unsurlarını sınıflandırma

    • T.O.7.10. Metindeki unsurları sınıflandırabilme

13. 13Metin yorumlama

    • T.O.7.11. Metni yorumlayabilme

14. 14Hikâye unsurları çözümlemesi

    • T.O.7.12. Öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

15. 15Bilgilendirici metin yapısı çözümlemesi

    • T.O.7.13. Bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

16. 16Anahtar kelime çözümlemesi

    • T.O.7.14. Metnin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

17. 17Metin bölümleri çözümlemesi

    • T.O.7.15. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

18. 18Şiir biçim özellikleri çözümlemesi

    • T.O.7.16. Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

19. 19Düşünce geliştirme yolları çözümlemesi

    • T.O.7.17. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

20. 20Söz sanatları çözümlemesi

    • T.O.7.18. Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

21. 21İkna teknikleri çözümlemesi

    • T.O.7.19. Metinde kullanılan ikna tekniklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

22. 22Söz varlığı geliştirme çözümlemesi

    • T.O.7.20. Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme

23. 23Okuduğunu özetleme

    • T.O.7.21. Okuduğunu özetleyebilme

24. 24Okuduğunu değerlendirme

    • T.O.7.22. Okuduğunu değerlendirebilme

25. 25Medya metni sorgulama

    • T.O.7.23. Basılı ve dijital medya metnini sorgulayabilme

26. 26Metin eleştirisi

    • T.O.7.24. Metni eleştirebilme

27. 27Probleme çözüm üretme

    • T.O.7.25. Metindeki probleme çözüm üretebilme

28. 28Okuma süreci değerlendirmesi

    • T.O.7.26. Okuma sürecini değerlendirebilme

29. 29Metin içeriği hakkında tahmin yürütme

30. 30Metinden tahmin yürütme

31. 31Karşılaştırma ve analiz

32. 32Metin türü: Hikâye

33. 33Hikâye unsurları (yer, zaman, kişi, olay)

    • Metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme stratejisini kullanarak hikâye haritası oluşturur.
    • Öyküleyici metinlerdeki hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

34. 34Tahmin etme

35. 35Metin içeriğine yönelik tahmin oluşturma

36. 36Metinden bilgi çıkarma ve yorumlama

37. 37Neden-sonuç ilişkisi

38. 38Metin türü: hikâye (Serim, Düğüm, Çözüm)

39. 39Bakış açısı ve çıkarım

40. 40Sınıflandırma ve ölçüt belirleme

41. 41Tartışarak okuma

42. 42Düşünceyi geliştirme yolları

43. 43Metindeki benzetme ve sembollerin yorumlanması

44. 44Sebep-sonuç metin yapısını analiz etme

45. 45Sebep-sonuç ilişkisi

    • Metindeki olay veya durumlar arasındaki neden-sonuç ilişkisini belirler.
    • Sebep-sonuç ilişkisini kuran ifadeleri (çünkü, bu nedenle, dolayısıyla vb.) tespit eder.
    • Metindeki bilgileri sebep-sonuç şeması (grafik düzenleyici) üzerinde organize eder.

46. 46Metin türü: Bilgilendirici metin

    • Bilgilendirici metinlerde sık kullanılan metin yapılarını (sebep-sonuç) tanır.
    • Metin yapısının, metindeki bilgilerin nasıl sıralandığını ve düzenlendiğini gösterdiğini açıklar.

47. 47Şiirde ahenk unsurları

48. 48Söz sanatlarını tespit etme

49. 49Çoklu metin/unsur yorumlama

50. 50Metnin ana fikri ve çıkarımlar

51. 51Kişi özelliklerini belirleme

52. 52Metinler arası karşılaştırma

53. 53Hikâye unsurları (serim, düğüm, çözüm)

54. 54Paragrafta ana düşünce

55. 55Metinden çıkarım yapma

56. 56Metnin ana mesajını ve kanıtları belirleme

57. 57Metin türü: tarihî anlatı / biyografi

58. 58Metnin ana fikri ve anahtar kelimeler

59. 59Görsel ve metin ilişkisi

60. 60Metin türü ve ikna teknikleri

61. 61Metin içeriği ve olay analizi

62. 62İkna tekniklerini metinde tespit etme

63. 63Metin türü: şiir

64. 64Metin türü: kronolojik metin

65. 65Görsel/tablo yorumlama

66. 66Açıklayıcı metinlerde önemli bilgileri belirleme

67. 67Metnin ana fikri

68. 68Çıkarım yapma

    • Metindeki ipuçlarından yararlanarak çıkarımlarda bulunur.

69. 69Metnin anahtar söz varlığı

70. 70Metni sınıflandırma (Öznellik-Nesnellik / Deyim-Kalıp İfade)

71. 71Metnin konusu ve ana fikri

72. 72Metnin ana fikri ve öğütleri

73. 73Metnin bölümleri (giriş, gelişme, sonuç)

74. 74Metnin ana fikri ve yardımcı fikirleri

75. 75Metin türü: hikâye unsurları

76. 76Metni eleştirel değerlendirme

77. 77Harita yorumlama

78. 78Metni anlama ve yorumlama

79. 79Metin içi karşılaştırma

    • Metin içi karşılaştırma yapabilme

80. 80Dil Bilgisi

81. 81Dinleme ve Konuşma

82. 82Metnin ana fikri ve yardımcı düşünceleri

83. 83Metinde bilgi edinme ve detayları anlama

84. 84Metin türü ve unsurları

85. 85Bakış açısı ve metin yorumlama

86. 86Metin yapısı: Sonuç bölümü

87. 87Şiirde ana duygu ve tema

88. 88Şiirde söz sanatları

89. 89Problem-çözüm metin yapısı

    • Metindeki problem-çözüm yapısını belirler.
    • Problem-çözüm metin yapısındaki ipucu ifadeleri (çünkü, bu nedenle, çözüm olarak vb.) tanır.
    • Metindeki sorunu, sebeplerini ve çözüm yollarını grafik düzenleyiciye aktarır.

90. 90Metinde benzerlik ve farklılıkları belirleme

91. 91Metindeki bilgileri tasnif etme

92. 92Metindeki probleme çözüm üretme

    • Metindeki probleme çözüm üretebilme
    • Okuduğunu özetleyebilme

93. 93Şiirde söz sanatları ve ahenk unsurları

    • Şiirdeki söz sanatlarını belirleme
    • Şiirin ana duygusunu belirleme

94. 94Metnin içeriğini anlama ve yorumlama

95. 95Metin türü: Anlatı / Hikâye

96. 96Metnin konusu ve başlığı

    • Metni okumaya başlamadan önce başlık ve görselleri inceledim. İncelemelerim sonucunda metnin konusuna dair tahminde bulundum.

97. 97Metnin içeriğine yönelik tahmin etme

98. 98Metin türü ve anlatım özellikleri

99. 99Metin özetleme ve yapılandırma

100. 100İçerik analizi ve soru cevaplandırma

101. 101Metin türü ve bölümleri (Giriş, Gelişme, Sonuç)

102. 102Sınıflandırma ve özetleme

103. 103Problem çözme ve öneri geliştirme

104. 104Metin karşılaştırma

105. 105Metnin ana fikri ve mesajı

106. 106Metni ölçütlerle değerlendirme

107. 107Metnin devamını tahmin etme

     • Metnin okuduğum kısımlarından hareketle hikâyenin devamını tahmin ettim.

108. 108Metinde simge ve temsil

109. 109Metnin ana fikri ve temel düşünce

110. 110Metni inceleme ve yorumlama

111. 111Metinde kanıt bulma ve niyet analizi

112. 112Metnin anahtar kelimelerini belirleme

113. 113Sebep-sonuç ilişkisi kurma

114. 114Metin özetleme

115. 115Metin ve görsel yorumlama

116. 116Metin türü: roman/hikâye unsurları analizi

Bu ünitede sık görülen soru tipleri

• Verilen dizelerde veya metinde kullanılan söz sanatlarını tespit etme
• Verilen metindeki benzetme, kişileştirme veya abartı gibi söz sanatlarını bulup açıklama
• Verilen dizelerde yer alan söz sanatlarını tespit etme ve adlandırma
• Metin türüne ve etkinliklere göre uygun okuma stratejisi veya yöntemi belirleme
• Metni okumadan önce içeriğe yönelik tahminler ve gerekçelerini belirleme
• Tahminlerin doğruluğunu metin içeriğiyle karşılaştırma ve gerekçe analizi yapma
• Verilen metnin başlığı ve görselinden hareketle içeriğe dair tahmin yürütme
• Okuma sırasında metnin devamına yönelik tahminleri güncelleme ve gerekçelendirme
• Verilen iki durum veya dönem arasındaki benzerlik ve farklılıkları belirleme
• Verilen metnin türünü (hikâye, şiir, bilgilendirici metin vb.) belirleme
• Verilen hikâye metnindeki yer, zaman, kişi ve olay unsurlarını tespit etme
• Verilen metindeki karakterlerin davranışlarını ve bu davranışların sonuçlarını belirleme

Çözümlü örnek sorular

Önce kendin çöz, sonra cevabı aç. Hesabında bu üniteden her seferinde yeni sorular üretilir.

1. Soru 1Metin AnaliziKolay
   Öğretici metinlerin temel amacı nedir?
   • AEğlendirmek
   • BBilgi vermek
   • CDüş gücünü geliştirmek
   • Dİkna etmek
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: B

   Öğretici metinlerin amacı okuyucuya bilgi vermektir.
2. Soru 2Metin AnaliziKolay
   Hangisi edebi metin türüdür?
   • AHaber yazısı
   • BAnsiklopedi
   • CRoman
   • DDers kitabı
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: C

   Roman edebi bir metin türüdür.
3. Soru 3Metin AnaliziOrta
   'Rüzgar uluyor, ağaçlar titriyordu.' Bu cümlede hangi duyuya hitap edilmiştir?
   • AGörme
   • Bİşitme
   • CDokunma
   • Dİşitme ve görme
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: D

   'Uluyor' işitme, 'titriyordu' görme duyusuna hitap eder.
4. Soru 4Metin AnaliziKolay
   Nesnel anlatım hangisidir?
   • ABu yemek çok lezzetli
   • BTürkiye'nin başkenti Ankara'dır
   • CEn güzel mevsim ilkbahardır
   • DBu kitap sıkıcıydı
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: B

   Kanıtlanabilir, kişisel görüş içermeyen ifade nesneldir.
5. Soru 5Metin AnaliziKolay
   Paragrafın konusu nasıl bulunur?
   • Aİlk cümleye bakılır
   • BSon cümleye bakılır
   • CParagraf bütün olarak değerlendirilir
   • DBaşlığa bakılır
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: C

   Konu paragrafın bütününden çıkarılır.