Okuma

Alt konular ve kazanımlar

1. 1Söz Varlığı

   • T.O.5.20. Metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilme

2. 2Anlam Kurma

3. 3Söz sanatları: Kişileştirme ve Konuşturma

   • Öğrencilerin “kişileştirme” ve “konuşturma” söz sanatlarını kavrayabilmeleri, bu doğrultuda söz varlığını geliştirmeleri amaçlanmaktadır.

4. 4Tahmin etme stratejisi

   • T.O.5.4. Okuyacağı metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilme

5. 5Okuma materyali seçimi ve değerlendirme

   • T.O.5.1. Okumada materyal seçimini yönetebilme

6. 6Akıcı okuma (hız, vurgu, tonlama)

   • T.O.5.2. Akıcı okuyabilme

7. 7Metnin anahtar kelimelerini belirleme

   • T.O.5.15. Metnin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

8. 8Metin türü: Betimleme

9. 9Şiirde ahenk unsurları

   • T.O.5.17. Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

10. 10Metnin konusu ve başlığı

11. 11Metin türü: bilgilendirici metin

    • T.O.5.14. Bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

12. 12Metnin ana fikri ve mesajı

13. 13Metin türü: hikâye

14. 14Metindeki olayları ve neden-sonuç ilişkilerini anlama

15. 15Karakterlerin kişilik özelliklerini davranışlarından yola çıkarak belirleme

16. 16Metin türü: şiir

    • T.O.5.17. Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

17. 17Söz sanatları: benzetme

18. 18Söz sanatlarını tespit etme

    • T.O.5.19. Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

19. 19Ön bilgileri harekete geçirme ve kullanma stratejisi

20. 20Metindeki ifadelerin anlamını çıkarma

21. 21Metin içeriğinden bilgi çıkarma

    • T.O.5.6. Metnin yüzey anlamını belirleyebilme

22. 22Metindeki soruları cevaplama

23. 23Metnin derin anlamını belirleme

    • T.O.5.8. Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
    • T.O.5.9. Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme

24. 24Metindeki ana düşünce ve detayları anlama

    • T.O.5.6. Metnin yüzey anlamını belirleyebilme

25. 25Şiirde söz sanatları (konuşturma, kişileştirme, benzetme)

26. 26Şiirin ana mesajı ve şairin amacı

27. 27Öyküleyici metin unsurları (kahraman, olay, yer, zaman)

    • T.O.5.13. Öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

28. 28Metin özetleme

    • T.O.5.21. Okuduğunu özetleyebilme

29. 29Metnin bölümleri (giriş, gelişme, sonuç)

    • T.O.5.16. Metnin bölümlerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

30. 30Düşünceyi geliştirme yolları

    • Metinde kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını (tanımlama, karşılaştırma, örnekleme, benzetme) tespit eder.
    • T.O.5.18. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

31. 31Metin türü: Fıkra

32. 32Metinde bilgi doğrulama

33. 33Metin türü: günlük

34. 34Sıralı-kronolojik metin yapısı

35. 35Bilgileri organize etme ve sınıflandırma

    • T.O.5.11. Metindeki unsurları sınıflandırabilme

36. 36Karşılaştırma ve benzerlik/farklılık analizi

    • T.O.5.10. Okuduklarını karşılaştırabilme

37. 37Bakış açısı ile yeniden anlatım

38. 38Metin içi kanıt bulma ve açıklama

39. 39Okuma stratejisi ve yöntem seçimi

    • T.O.5.3. Okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilme

40. 40Metin türü ve özellikleri

41. 41Görsel yorumlama

    • T.O.5.7. Görselle iletilen anlamı belirleyebilme

42. 42Önemli bilgiyi belirleme

    • Metindeki önemli bilgileri ve bu bilgilerin önemli görülme nedenlerini belirler.
    • T.O.5.14. Bilgilendirici metinde metin yapılarından hareketle önemli bilgileri belirlemeye yönelik çözümleme yapabilme

43. 43Metin türü: anı/yaşam öyküsü

44. 44Olayların değerlerle ilişkilendirilmesi

45. 45Metindeki olaylar ve kişisel deneyimlerle ilişkilendirme

46. 46Metinden çıkarım yapma

    • T.O.5.8. Basit çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme
    • T.O.5.9. Üst düzey çıkarımlar yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilme

47. 47Paragrafta ana düşünce ve kanıtlar

48. 48Bağlama uygun geçiş ve bağlantı ifadeleri

49. 49Metni yorumlama

    • T.O.5.12. Metni yorumlayabilme

50. 50Çoklu ortam ögelerini belirleme

51. 51Metindeki örneklerin yeterliliğini değerlendirme

52. 52Okuma sürecini değerlendirme ve öz değerlendirme

    • T.O.5.22. Okuma sürecini değerlendirebilme

Bu ünitede sık görülen soru tipleri

• Verilen cümlede kullanılan söz sanatının (kişileştirme veya konuşturma) hangisi olduğunu belirleme
• Cansız varlıklara veya hayvanlara insana ait özelliklerin yüklenip yüklenmediğini değerlendirme
• Verilen cümlede kullanılan söz sanatını (kişileştirme veya konuşturma) belirleme
• Cümlede canlandırılan varlığın (insan/dış varlık) hangisi olduğunu ve bunun hangi söz sanatına örnek olduğunu bulma
• Verilen şiir veya metinde kişileştirme (konuşturma) sanatının kullanılıp kullanılmadığını belirleme
• Metindeki söz sanatlarını tespit etme ve açıklama
• Kişileştirme sanatının tanımını ve kullanımını açıklama
• Günlük hayattan bir nesneyi kişileştirerek cümle kurma
• Metnin başlığı, görselleri ve ipuçlarından yararlanarak metnin içeriği veya devamı hakkında tahmin yürütme
• Verilen metnin başlığı ve görsellerine bakarak metnin içeriği hakkında tahminde bulunma
• Metnin devamı hakkında tahmin yaparken kullanılan ipuçlarını ve gerekçeleri belirleme
• Yapılan tahminlerin doğruluğunu metinle karşılaştırarak kontrol etme

Çözümlü örnek sorular

Önce kendin çöz, sonra cevabı aç. Hesabında bu üniteden her seferinde yeni sorular üretilir.

1. Soru 1Anlam KurmaKolay
   'Damlaya damlaya göl olur.' atasözünün anlamı nedir?
   • ASu tasarrufu yapmalıyız
   • BKüçük birikimler zamanla büyük sonuçlar doğurur
   • CGöller damlalardan oluşur
   • DHer şeyin başlangıcı vardır
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: B

   Küçük birikimlerin büyük sonuçlar doğuracağını anlatır.
2. Soru 2Anlam KurmaKolay
   Bir metnin ana fikri nedir?
   • Aİlk cümle
   • BBaşlık
   • CYazarın asıl mesajı
   • DSon cümle
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: C

   Ana fikir yazarın vermek istediği temel mesajdır.
3. Soru 3Anlam KurmaKolay
   'Ağaç yaşken eğilir.' ne anlatmaktadır?
   • AAğaçlar genç iken eğilir
   • BEğitim küçük yaşta başlamalı
   • CYaşlı ağaçlar kırılır
   • DDoğayı korumalıyız
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: B

   Eğitimin küçük yaşta başlaması gerektiğini vurgular.
4. Soru 4Anlam KurmaKolay
   Hangisi öznel bir yargıdır?
   • AAnkara başkenttir
   • BSu 100°C'de kaynar
   • CBu film çok güzeldi
   • DDünya güneşin etrafında döner
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: C

   'Bu film çok güzeldi' kişisel görüş bildiren öznel yargıdır.
5. Soru 5Anlam KurmaKolay
   'Bal tutan parmağını yalar.' ne anlatır?
   • ABal yemek sağlıklı
   • BFırsat bulan çıkarını gözetir
   • CTatlılar herkesce sevilir
   • DTemizlik önemli
   Cevabı ve çözümü gör

   Doğru cevap: B

   Fırsat bulanın kendi çıkarını düşüneceğini anlatır.